Шыбын-шіркейлерден қорғану

15.04.2019

 

Павлодар облысында 2019 жылғы 15 сәуірден бастап 2019 жылғы 15 мамырға дейін "Қан сорғыш жәндіктердің шағуы арқылы таралатын аурулардың алдын алу»  «Барлығы масалармен күреске!» айлығы жарияланады.

Жаз – кезі болған жылы қысқы киімді шешуге болатын, толық көлемде күн шуағы және табиғатпен қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беретін кез.

Бірақ, демалудан ляззат алуға кішкентай ғана жәндіктер оңай бүлдіреді, олар – шыбын-шіркей деп аталады. 

Шыбын-шіркей – бұл жылы қанды малдардың және адамның қанымен дәмеленетін қансорғыш қос қанатты құрт-құмырсқалардың жинақталған атауы. Бұл - масалар, шіркейлер, шіркей, соналар.

 Әсіресе шыбын-шіркейлер ашық су қоймалардың жанында, батпақтарда және олардың айналасында қаптап болуда, себебі олардың көбілерінің балаңқұрттары суда дамуда. 

Шыбын-шіркейлер құрт-құмырсқалардың басқа түрлерінен жаппай шабу қабілеттілігі бар болумен айырмашылығы болуда. 

Шыбын-шіркейлердің сілекейі терінің қышуын, қыжылдауын, қабынуын шақыруда. Бұдан басқа, «шыбын-шіркей» тобына енетін жәндіктер адам және жануарлардың көптеген қауіпті аурулардың қоздырғыштарын тасымалдаушыларымен болып табылады. 

Бірінші рет ауру адамның немесе ауру жануардың қаның сорып қайталап қан сорған кезде олар сілекейімен дені сау адамның қанына жұқпалы аурудың қоздырғышын енгізуде.

 Шыбын-шіркейлерден қорғанудың әдістері мен құралдары.

 Қазіргі таңда адамдарды қансорғыш жәндіктерден қорғау үшін тиімді қорқытқыш құралдарды пайдалануда – репелленттер, қансорғыштарды өлтіретін инсектицид құралдары – фумиганттар, сондай ақ киімнің арнайы түрлері және торлар.

 Репеленттер (аэрозоль, сылақшылар, лосьон түрлерінде) – қорқытады. Репеленттер ретінде эфир, спирт, эфир майларын пайдаланады. Бұл препараттардың әрекетінің механизмі әр-түрлі. Олар үш бағытта әрекет етуде:

 1) Құрт-құмырсқаға қожайынды таңдауға бөгет жасауда, яғни терінің табиғи иісін бейтаратып, құрт-құмырсқалар үшін оның тартымдылығынан айырады;

 2) Отыруға және терінің тістеуге бөгет жасауда (бұл жағдайда препараттар қансорғыштардың иіс сезім органдарына әсер етуде);

 3) Терінің механикалық қорғауын қамтамасыз етеді.

 

Фумиганттар - бұл буға айналатын немесе түтіндейтін заттар, әр түрлі аэрозольдер және сұйықтар - олар қырып-жояды. Фумиганттардың екі түрі бар болуда - пиротехникалық (мысалы түтіндейтін шиыршық) электрфумигаторлар – электр жылытқыш аппараттан және құрт-құмырсқалар үшін инсектицидпен зиянды затпен сіңген тілімдерденден немесе сұйықпен сыйымдылықтардан тұратын шағын аспаптар.

 Сондай ақ электр емес аспаптар шығарылуда, олар фумигация принципін пайдаланады. Қарапайым фумигатордан айырмашылығы, олар электр желісіне қосылуын талап етпейді. Репеллент бары тілімнің жылытуы арнайы газбен жұмыс істейтін аспапқа салынатын шағын ауыспалы картриджі арқылы болуда.

 Электр фумигаторларды үйлер мен қонақүйлерде пайдалану жөн, ал шиыршықтар мен электремес аспаптарды серуендеген кезде шатырларда және ашық ауда пайдалануға болады.

 Қансорғыш құрт-құмырсқалардан жеке қорғау әдістері мен құралдары:

 1) механикалық құралдар мен қорғау әдістері;

 2) қорқытатын заттармен сіңген киімдер, маталар, қорғау торлары мен басқа да құралдар.

 Механикалық қорғау – тығыз киім, қолғап және масаға қарсы масаханалар. Бас, мойын және бетті репелентпен сіңген жамылғымен қорғайды. Жайларда, шатырларда қорғаудың механикалық құралдарынан төсек жапқышты пайдаланады.

 Успен аудандық қоғамдық денсаулық сақтау   басқармасы

Виртуалды жолбасшы

  • image01
    Аудандық фотогалерея. Көру
  • image02
    Аудандық фотогалерея. Көру
  • image03
    Аудандық фотогалерея. Көру
  • image04
    Аудандық фотогалерея. Көру

Телефон доверия

WhatsApp