Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру - әр азаматтың міндеті

02.08.2017

 

Сыбайлас жемқорлық мемлекеттің тұрақтылығына және қоғамына қауіп төндіретін, жүргізілген экономикалық және әлеуметтік реформаларға кедергі жасайтын, халықаралық аренада Қазақстан Республикасының жағымсыз имиджін жасай отырып Қазақстанның қауіпсіздігіне жүйелі қатер білдіреді.

Сыбайлас жемқорлық ұлттық экономикаға жағымсыз әсер етеді, жемқор және адал (жергілікті немесе шетелдік) кәсіпкерлерді теңсіз жағдайларға алдын ала қоя отырып, сыртқы және ішкі нарықтағы бәсекелестікті кетіреді.

Сыбайлас жемқорлық бизнесті жүргізуіне экономикалық және қаржылық ортасын бұрмалайды, мемлекеттік басқару мен бизнестің тиімділігін, инвестицияларға деген ынталандырмасын азайтады, экономикалық және саяси дамуды тежейді, әлеуметтік теңсіздікті туындатады, сондай-ақ, саяси процессіне белгілі бір тұрақсыздықты енгізеді.

Мысалы, өткен ғасырдың 80 - жылдардың басында сыбайлас жемқорлық экономиканы басқара алмағанмен ұштастыра отырып Венесуэла деген бай мұнаймен елді төлем қабілетсіздігіне әкелді. Сыбайлас жемқорлыққа бай және кедей елдері, демократиялық және демократиялық емес институттары бейім. Белгілі болғандай, сыбайлас жемқорлық Жапония үкіметіндегі өзгерістерге, Италияның саяси жүйесіне қайта ұйымдастыруына, үкіметтік биліктің коллапсына, Заир елінің заңына және тәртібіне басты рөл атқарды.

ТМД елдерінің ішінде алғашқылардың бірі болып Қазақстан «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңың қабылдады, осы келеңсіз құбылысқа қарсы күрестің мақсаттарын, міндеттерін, негізгі қағидаттарын мен тетіктерін анықтады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейтін және Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыруға бағытталған «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңның қабылдануы осының жалғасы болды, осы заңда жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестiрiлген адамдардың, лауазымды адамдардың өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкiлеттiктерін және соған байланысты мүмкiндiктерiн жеке өзi немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүлiктiк (мүліктік емес) игiлiктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, сол сияқты игiлiктер мен артықшылықтарды беру арқылы осы адамдарды параға сатып алу деп түсініледі.

2001 жылдан бастап сыбайлас жемқорлық жағдайларының туындауы себептерін жою жөнінде қабылданатын нақты шаралар шеңберінде, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес бойынша мемлекеттік бағдарламалар іске асырылуда.

Бүгін Қазақстан Республикасы Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іс-әрекетке қабылданған. Бұл құжат жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша ел өткен жолдарының бүкіл тәжірибесін қамтиды, нақты міндеттер қояды және мәселелерді шешу жолдары кірген. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мемлекеттік бағдарламалардың бұрын іске асырылған нәтижелері сыбайлас жемқорлыққа одан әрі дамуына кедергі жасайтын пәрменді жағдайларды қалыптастыру бойынша барлық мемлекет пен қоғамның жүйелі жұмыс әрі қарай өткізу мақсаттылығы мен қажеттілігін көрсетті. Стратегия негізгі мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған «Қазақстан-2050»: Қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты», ол өз кезегінде сыбайлас жемқорлықты ұлттық қауіпсіздік тікелей қауіпіне көтереді және осы жағымсыз құбылыспен күресте мемлекет және қоғам күш-жігерді біріктіруге бағыттайды.

Осыған байланысты, тұтастай алғанда ел алдында елді ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету мақсатында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саясатын белсенді жалғастыру бойынша әрбір мемлекеттік органдардың міндеті.

Бұл ретте, сыбайлас жемқорлыққа қарсы тек мемлекеттік және құқық қорғау органдарының күштерімен сыбайлас жемқорлықтың деңгейін төмендетуге бермейді, экономикалық және әлеуметтік дамуын тездету бойынша елде жүргізіліп жатқан қайта құруларды тежейді. Осы мәселе бойынша азаматтық белсенділігін арттыру қажет.

Сондықтан жемқорлыққа қарсы күрес Қазақстанның мемлекеттік саясатында аса маңызды стратегиялық басымдығы болып табылады. Мемлекеттік сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат әлеуметтік, экономикалық және елде саяси тұрақтылығын нығайтуға мүмкіндік береді, құқықтарының қорғау дәрежесін, бостандықтарын, азамат ретінде заңды мүдделерін, қоғамның тұтастай алғанда қылмыстық көріністерін арттырады.

Виртуалды жолбасшы

  • image01
    Аудандық фотогалерея. Көру
  • image02
    Аудандық фотогалерея. Көру
  • image03
    Аудандық фотогалерея. Көру
  • image04
    Аудандық фотогалерея. Көру

Телефон доверия

WhatsApp